Янгиликлар » РАМИЗ АСҚАР: “Туркий халқларнинг энг буюк шоири — Алишер Навоийдир»

РАМИЗ АСҚАР: “Туркий халқларнинг энг буюк шоири — Алишер Навоийдир»

РАМИЗ АСҚАР: “Туркий халқларнинг энг буюк шоири — Алишер Навоийдир»

438 marta o'qildi

 

-Туркий халқларнинг буюк шоири ким? Биласизларми?

Барча бир –бирига назар ташлаб,  кимдир секин Низомий Ганжавий, кимдир эса  Маҳмуд Қошғарий, яна кимдир Фузулий деди.

-Туркий халқларнинг энг буюк шоири бу Алишер Навоийдир. Чунки у туркий тилда “Хамса”ни яратди.

Таржимон, публицист, адабиётшунос, филология фанлари доктори, профессор, Боку университетининг туркология кафедрасининг мудири  Рамиз Асқар билан Ҳайдар Алиев номидаги Озарбайжон маданият марказидаги учрашув ана шундай савол- жавоб билан бошланди. Рамиз Асқарнинг мазкур савол-жавоби унинг буюк бобакалонимиз, ғазал мулкининг султони Алишер Навоий ижодига бўлган чексиз ҳурматини кўрсатди.

— Айтиш жоизки Навоийнинг  «Мухокамат ул-лугатайн» асари Озарбайжонда илк маротаба 1902 йилда  таржима қилинган бўлса, унинг ижодини чуқур ўрганиш 1907 йилдан бошланган эди ва ҳанзгача давом этмоқда, дейди Рамиз Асқар.- Бугунги кунда Алишер Навоий асарларини Озарбайжонда ўрганиш, таржима қилиш муҳим аҳамият касб этади. Айнан жорий йилда озар тилига буюк  шоирнинг “Хамса” асарини тўлиқ таржимаси амалга оширилади.

Рамиз Асқар1954 йилда Омосия туманининг Кррачанта қишлоғида тўғилган. Москва давлат университетини журналистика факультетини тамомлаган.
Меҳнат фаолиятини 1978 йилдан Озарбайжон радиосида бошлаган. Сўнгра “Бугунги Озарбайжон” журналида, “Ўтлар юрти”, “Ҳуррият», “XXI аср” газеталарида, 2000—2006 йилларда Боку давлат университети туркология кафедрасида ишлаган.
Рамиз Асқар профессор, филология фанлари доктори, машҳур таржимондир. 10 та монография, 1500 га яқин илмий мақолалар, 40 та асар таржимаси муаллифи. Туркия, АҚШ, Россия, Германия, Хитой, Ўрта Осиё, Ўрта Шарқ мамлакатларида ўтказилган халқаро конференцияларда маърузалар қилган.
Қардош туркий адабиётларнинг энг яхши намуналарини, жумладан “XX аср ўзбек шеърияти антологияси”ни озар тилига таржима қилиб, чоп эттирган. Бундан ташқари у замонавий ўзбек шоирларининг асарларини таржима қилиб, Озарбайжон матбуотида мунтазам чоп этгириб келмокда. 2011 йилда эса  “Бобурнома”ни озар  тилига таржима қилди. Айнан Рамиз Асқар таржимасидаги мазкур асар 13 маротаба қайта нашрдан чиқди. Унинг заҳматли меҳнати албатта эътиборсиз қолмади ва  таржимон-олим Ўзбекистоннинг халқаро Бобур мукофоти билан такдирланди. Рамиз Асқар туркий халқлар адабиётининг сара намуналарини  озар тилига таржима қилиш билан бирга Ўзбекистон ва Озарбайжон халқари ўртасидаги дўстлик ришталарининг янада мустаҳкамланишига  умри давомида ўзининг улкан ҳиссасини қўшиб келмоқда.

— Таржима учун асар қандай танлаб олинишини биласизларми?, дейди у.  – Аввало асар эзгуликка ундайдиган,  Ватанни севишга ўргатадиган бўлиши лозим. Айнан шу жиҳатлари биринчи галда уни таржима қилиш учун сабаб бўлади. Мен ёшлигимдан таржимонлик билан шуғуллаганман. Газета-журналларда ишлаган вақтимда ҳам бу ишни давом эттирдим. Университетда ишлаётган йиллари кўрдимки, талабалар учун туркий халқ­лар адабиёти, жумладан айрим ўзбек адибларининг асарлари озарбайжон тилида йўқ. Ёшлар қардошлар адабиётини аслият тилида ўқиб тушунишга қийналадилар. Шу боисдан қилиниши лозим бўлган таржималар рўйхатини туздим. “ХХ аср ўзбек шеърияти антологияси” бу борадаги дастлабки уриниш эди. Сўнгра Ҳусайн Бойқаро девонини, Бобурнинг танланган асарларини таржима қилдим. Ниҳоят кўпдан бери орзу қилган асарим “Бобурнома”ни озарбайжон тилига ўгирдим ва нашр қилдирдим. Маҳмуд Қошғарий, Юсуф Хос Ҳожиб асарларини таржима қилдим.

2013 йилда Низомий номидаги педагогика университетида Озарбайжон маданият маркази томонидан Озарбайжон Республикаси хонаси ташкил этилган эди. Юртимизга буюк шоир таваллудининг 577 йиллиги муносабати билан ўтказилган халқаро конференцияга ташриф буюрган Рамиз Асқар, университетга щзи таржима қилган асарларни тақдим этди. Мазкур улуғ сана муносабати билан вилоятларда ўтказилган учрашувларда қатнашди ва Навоий шаҳрининг  “Фахрий фуқаро”лигига қабул қилинди.

Шунингдек,  Рамиз Асқар Туркманистоннинг “Олтин аср”, Туркиянинг “Турк дунёсига хизмат”, Қозоғистоннинг “Қосим Омонжўлов”, Татаристоннинг “Маданият соҳасидаги хизматлари учун” мукофотларига сазовор бўлган.

Наргис ҚОСИМОВА

- - -


< Orqaga qaytish

O'xshash maqolalar

ЯНГИ ҚЎЛЛАНМА ТАҚДИМОТИ
ЯНГИ ҚЎЛЛАНМА ТАҚДИМОТИ
1324 Marta o'qildi

Давра суҳбати”да бугунги кунда Ўзбекистонда жамоат назоратини амалга ошириш ва ижтимоий ҳамкорликни илгари суришда ННТ роли, “Фуқаролик жамиятини ривожлантиришда ОАВ роли” лойиҳасининг мақсад ва вазифалари, эришилган натижалар, Ўзбекистон ННТ фаолиятини ёритиш борасидаги ОАВ материаллари мониторинги борасида сўз юритилди. Шунингдек, лойиҳа доирасида тайёрланган ва ОАВ вакиллари ҳамда журналистика факультетларининг талабалари учун мўлжалланган“Фуқаролик жамиятини ривожлантиришда ННТ ва ОАВ роли” ўқув-амалий қўлланмасининг тақдимоти бўлиб ўтди.

Davomi »

KITOBLAR TAQDIMOTI
KITOBLAR TAQDIMOTI
976 Marta o'qildi

Kuni kecha O`zbekiston yozuvchilar uyushmasi ijodiy fondi tomonidan nashr etilgan kitoblarning taqdimoti bo`lib o`tdi.

Tadbirda O`zbekiston yozuvchilar uyushmasi raisi Muhammad Ali, O`zbekiston xalq shoiri Iqbol Mirzo, Mahmud Toyir, O`zbekiston yoshlar murabbiysi Saydi Umirov hamda mamlakatimizning ko`zga ko`ringan yosh ijodkorlari hamda talabalar ishtirok etishdi.

Davomi »

ҲАМКОРЛИК ШАРТНОМАСИ ИМЗОЛАНДИ
ҲАМКОРЛИК ШАРТНОМАСИ ИМЗОЛАНДИ
1337 Marta o'qildi

Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети Халқаро журналистика факультети Аудиовизуал журналистика ва оммавий коммуникация қафедраси ҳамда Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти Кино, телевидение ва радио санъати факультети  Кино, телевидение ва радиорежессёрлиги кафедраси ҳамкорлигида “Замонавий тележурналистиканинг тараққиёт тенденциялари: маҳорат, тажриба, ихтисослашув” мавзуида республика илмий-амалий анжумани ЎзДЖТУ Халқаро журналистика факультетида бўлиб ўтди. 

Davomi »

АКБАР НУРМАТОВ ЎЗДЖТУ ЎҚУВ ИШЛАРИ БЎЙИЧА ПРОРЕКТОР ЭТИБ ТАЙИНЛАНДИ
АКБАР НУРМАТОВ ЎЗДЖТУ ЎҚУВ ИШЛАРИ БЎЙИЧА ПРОРЕКТОР ЭТИБ ТАЙИНЛАНДИ
1650 Marta o'qildi

Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети халқаро журналистика факультетининг декани, филология фанлари номзоди, доцент Акбар Норматович Нурматов ЎЗДЖТУ ўқув ишлари бўйича проректор этиб тайинланди. Факультетимизнинг барча профессор-ўқитувчилари ва талабалари номидан Акбар Нурматовни янги лавозим билан табриклаймиз.

Davomi »

“ҲАВАСКОР ЖУРНАЛИСТИКА МАЙДОНГА ЧИҚСА, ПРОФЕССИОНАЛ ЖУРНАЛИСТИКА ЎЛАДИ”
“ҲАВАСКОР ЖУРНАЛИСТИКА МАЙДОНГА ЧИҚСА, ПРОФЕССИОНАЛ ЖУРНАЛИСТИКА ЎЛАДИ”
1492 Marta o'qildi

-Бугун ҳар бурчакдан фуқаролик журналистикаси хусусида, журналист бўлиш учун махсус таълим олиш зарур эмаслиги ҳақида кўп гапирилаяпти. Оқибатда  ахборот майдони сифатсиз ахборотга тўлиб бормоқда. Ҳаваскорлик ахборот майдонини эгалласа, профессионал журналистика ўлади. Биз ҳозир ана шу жар ёқасида турибмиз, деди Х.Дўстмухамедов.

Davomi »

Hit counter